أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

517

آثار الباقيه ( فارسى )

مىگشت و آب منجمد ميشد و فصل زمستان مىآمد . رجب را بدين سبب رجب گويند كه در اين ماه مىگفتد : « ارجبو » يعنى دست از چپاول و جنگ برداريد كه در اين ماه كارى حرام است و جمعى گفته‌اند كه چون در ماه پيش از رجب به قتل و غارت شتاب مىكردند كه مبادا اين ماه به زودى فرارسد بدين جهت آن را رجب ناميدند كه از رجبت الشئى مشتق باشد كه به معناى ترس از چيزى باشد . شعبان شعبان از انشعاب مشتق و در اين ماه قايل عرب براى چپاول و يغما به اطراف پراكنده مى - گشتند و بسوى چشمه‌ها مىرفتند . رمضان پس از شعبان ماه رمضان است كه چون گرما آغاز مىگردد و زمين گرم و گداخته مىشود بدين سبب آن را از رمضاء مشتق نمودند و عرب در جاهليت اين ماه را بزرگ مىداشتند . شوال در ماه شوال مىگفتند « شولوا » « 1 » يعنى كوچ كنيد و جمعى از علماى لغت گفته‌اند كه چون شتران ماده از براى تناسل دم خود را اشاله مينمودند ، كه به معناى بالا بردن باشد ، بدين سبب آن را شوال گفتند و از اين‌جاست كه اعراب زناشويى را در اين ماه مكروه و ناپسنديده مىدانستند . ذو القعده و ذو الحجه در ماه ذو القعده مىگفتند اقعدو عن القتال يعنى دست از جنگ برداريد و برويد در خانه‌هاى خود بنشينيد و در ماه ذو الحجه تازيان به حج و زيارت كعبه مىرفتند . مبداء شهور عرب جاهليت از پاييز است شهور عربى همواره بر فصول چهارگانه تقسيم بود و از پاييز شروع مىشد كه آن را ربيع مىناميدند سپس نوبت شتاء ميرسيد و پس از آن نوبت ربيع مىشد و آن را صيف نيز ميناميدند

--> ( 1 ) - بفتح شيى و تشديد واو فعل امر است .